 |
 Vakantiehuis in Kuks, Tsjechië |
|
|
|
Het hospitaal in Kuks
František
Antonin von Sporck was een bijzondere man die in vele opzichten zijn
tijd ver vooruit was. Toen hij rond 1680 alle grote steden in Europa
gezien had, ging hij zich in de volgende tien jaar bezig houden met de
bezittingen in Tsjechië die hij van zijn vader had geërfd.
Tegen het eind van de 17e eeuw, toen de bijzondere kwaliteiten van het
bronwater in Kuks bewezen waren, begon hij met de bouw van
een kurort (een Spa) op de linkeroever van de Labe. Op de
rechteroever kwamen een windmolen, een zomerhuis, fonteinen en veertig
standbeelden van dwergen van de hand van Matyáš
Bernard Braun.
Op de heuvel werd
een enorm hospitaal gebouwd rond de barokke Heilige-drie-eenheids-kerk.
Dit hospitaal was bedoeld voor arme, oude en zieke mannen,
gepensioneerde soldaten en vooral voor de invalide soldaten uit de
oorlogen tegen de Turken.
Enkele jaren na
zijn dood trad in 1740 de Labe buiten zijn oevers en spoelde alles weg
wat op de rechteroever was gebouwd, met uitzondering van het hospitaal
dat op een heuvel stond. In 1901 verwoestte een grote brand veel van de
gebouwen op de linkeroever.
Von Sporck in de tijd van barok en contrareformatie
František Antonin had veel van 'de
wereld' gezien en wist wat er te koop was. Dat moest dan ook naar
Tsjechië. Hij haalde de boeken van de muziekgeschiedenis door de
jachthoorn (meegebacht uit Parijs) te introduceren als muziekinstrument
voor het orkest. Hij richtte de nu nog bestaande internationale Sint
Hubertusorde op: een christelijke ridderorde van jagers en vissers
die met meer respect voor het dierenleven de jacht uitoefenden. In
1724 haalt hij uit Italië de eerste opera naar Tsjechië en
laat deze opvoeren in Kuks. Dit initiatief leidde tot de ombouw van
zijn paleis in Praag tot het Sporck’s Prague Theatre.
Wisselend werden in dit theater en in Kuks opera's opgevoerd en
was een begin gemaakt met een van de culturele hoogtepunten die Praag
thans kent. Hij onderhield een operagezelschap en als uitgever en
producer liet Von Sporck meer dan 150 boeken met religeuze of
filosoische inhoud publiceren. Na 1720 werd de contrareformatie ingezet
en de Jezuïeten werden belast met de censuur. Hetgeen Von Sporck
deed kon niet door de beugel en zijn drukkerij werd gesloten en zijn
boeken verbrand.
De reconstructie van Kuks en het hospitaal
Von Sporck heeft Kuks meer na gelaten dan een gemeenschap van 700
inwoners kan onderhouden. Maar gelukkig spingt Europa bij: met een
investering van miljoenen euro's wordt tussen 2011 en
2013 het hospitaal geheel gerestaureerd, waarna tussen 2014 en 2018 het
hele dorp wordt gereconstrueerd en voor een deel wordt teruggebracht
naar de situatie van rond 1700.
|
|
|
